بىماده ، تب دق است . مثال گرم « 1 » با ماده ، تبى بود « 2 » كه از عفونت اخلاط باز « 3 » ديد شود « 4 » . مثال سرد بىماده ، همچون افسردن « 5 » . مثال سرد « 6 » با ماده ، همچون فالج . مثال تر « 7 » بى « 8 » ماده همچون سستى . مثال تر « 9 » با ماده همچون استسقا . مثال خشك « 10 » بىماده همچون تشنج . مثال خشك « 11 » با ماده « 12 » همچون سرطان . بيمارى آلى « 13 » چهار گونه است : بيمارى در صورت بود ؛ و آن در شكل بود « 14 » يا در تجاويف يا در مجارى « 15 » يا در نرمى يا در درشتى ؛ و بيمارى در مقدار و اندازه و آن‌چنان بود « 16 » كه عضو بزرگتر از آن شود كه مىبايد يا كوچك‌تر از آن شود كه مىبايد « 17 » ؛ و « 18 » بيمارى در عدد و آن يا كم بود يا زياده ؛ كم چنان كه كسى را « 19 » دست او « 20 » چهار انگشت بيش نباشد ؛ زيادت « 21 » چنان كه او را شش انگشت بود ؛ و « 22 » بيمارى در وضع چنان كه خلع كه عضو « 23 » از جاى « 24 » بيرون آيد . باب نهم « 25 » : در اسباب بيماريهاى گرم و سرد و تر و خشك « 26 » سببها « 27 » كه تن را گرم كند ، پنج است : اول حركتى « 28 » كه از اندازهء اعتدال بيرون رود « 29 » و آن يا نفسانى بود يا بدنى ؛ نفسانى چون « 30 » خشم گرفتن و بدنى همچون رياضت . دوم « 31 »

--> ( 1 ) . م : گرمى . ( 2 ) . م : باشد . ( 3 ) . ل : با . ( 4 ) . س : - تب دق . . . آيد ؛ م : آيد . ( 5 ) . س : - مثال سرد بىماده . . . افسردن . ( 6 ) . س : سردى . ( 7 ) . س و ل : ترى . ( 8 ) . س : - بى . ( 9 ) . س و ل : ترى . ( 10 ) . م : خشكى . ( 11 ) . م : خشكى . ( 12 ) . س : - همچون تشنج . . . با ماده . ( 13 ) . س : - آلى ؛ م : + كه آن را سوء التركيب گويند . ( 14 ) . م : باشد . ( 15 ) . ل : مجازى . ( 16 ) . م : باشد . ( 17 ) . ل : - يا كوچك . . . مىبايد . ( 18 ) . ل : + در . ( 19 ) . س و م : - را . ( 20 ) . س : + را ؛ ل : - او . ( 21 ) . س : و زيادت . ( 22 ) . ل : - و . ( 23 ) . ل : عضوى . ( 24 ) . ل : جايى خود برود و . ( 25 ) . م : + از مقالهء اول . ( 26 ) . م : خشك و تر . ( 27 ) . ل : سببهايى . ( 28 ) . م : + است . ( 29 ) . س : آيد . ( 30 ) . م : همچون . ( 31 ) . م : دوم .